ယေန႔လူငယ္ ယေန႔ေခါင္းေဆာင္

ယေန႔လူငယ္ ယေန႔ေခါင္းေဆာင္

၁။ ႏုိင္ငံတကာလူငယ္မ်ားေန႔

၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ၾကီးက ဦးေဆာင္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ ၾသဂုတ္လ(၁၂)ရက္ေန႔ကို ႏုိင္ငံတကာလူငယ္မ်ားေန႔ (International Youth Day) အၿဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ လူငယ္ေတြရဲ႔အခန္းက႑ကုိ အသိအမွတ္ၿပဳလာတဲ့သေဘာပါ။

အဲဒီႏွစ္ကစၿပီး ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း Theme တစ္ခုစီသတ္မွတ္ၿပီး အထိမ္းအမွတ္အခမ္းအနားေတြ ကမာၻနဲ႔တစ္၀ွမ္း လုပ္လာခဲ့ၾကတာ ခုဆုိရင္ (၁၇)ႏွစ္တုိင္တုိင္ ရွိခဲ့ၿပီၿဖစ္ပါတယ္။ ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ၂၀၁၆ မွာေတာ့ The Road to 2030 ; Eradicating Poverty and Achieving Sustainable Consumption and Production (၂၀၃၀ သို႔သြားရာလမ္း – ဆင္းရဲမြဲေတမႈပေပ်ာက္ေရးနဲ႔ စဥ္ဆက္မၿပတ္ သံုးစြဲမႈနဲ႔ထုတ္ယူမႈ ရရွိေရး) ဆုိတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာလူငယ္မ်ားေန႔ကို က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။

၂။ လူငယ္ေတြ အေရးၾကီးလား

ဒီႏွစ္ေခါင္းစဥ္အေၾကာင္းကို မရွင္းၿပခင္ အရင္ဆံုး ေၿပာခ်င္တာက ခုဆို လူငယ္ေတြကုိ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအသီးသီး၊ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးမွာ ဦးစားေပးလာၾကတာကို ေတြ႔ရမွာပါ။ အဲဒါ ဘာၿဖစ္လို႔လဲ၊ လူငယ္ေတြ ဘာေၾကာင့္အေရးၾကီးတာလဲ သိဖုိ႔လိုပါတယ္။

လူငယ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခ်က္ေတြကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္၊ တစ္ေနရာနဲ႔တစ္ေနရာ မတူၾကပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဆီမွာေတာ့ ၁၀ႏွစ္ကေန ၂၄ႏွစ္ထိ အရြယ္ေတြကို လူငယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ယေန႔ကမာၻ႔လူဦးေရနဲ႔ၾကည္႔မယ္ဆုိရင္ လူဦးေရစုစုေပါင္း သန္း(၇)ေထာင္ေက်ာ္ ရွိတဲ့အနက္ သန္း ၁၈၀၀ ဟာ လူငယ္ေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။

ေၿပာရရင္ (၄)ေယာက္မွာ (၁)ေယာက္ႏႈန္း ရွိေနပါတယ္။ ၂၀၁၄ လူဦးေရစာရင္းအရ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာဆုိလည္း ၂၈%ေက်ာ္ေက်ာ္ဟာ လူငယ္ေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေလာက္အင္နဲ႔အားနဲ႔ ရွိေနတဲ့ လူငယ္အင္အားစုရဲ႔အား ကမာၻၾကီးအတြက္၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံအတြက္ မၿဖစ္မေန လုိပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ေတြကို ပညာသင္ေပးရမယ္၊ အားေပးရမယ္၊ ေနရာေပးရမယ္၊ အခြင့္အေရးေပးရမယ္၊ သူတုိ႔အသံကို နားေထာင္ရမယ္။ အလြယ္ေၿပာရင္ေတာ့ Educate ၊ Engage နဲ႔ Empower ဒီ(၃)ခုကို လုပ္ေပးရပါမယ္။

ေနာက္တစ္ခု၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ အခြင့္အလမ္းတစ္ခု ရေနတာရွိပါတယ္။ ဘာလဲဆုိေတာ့ Demographic dividend လို႔ေခၚတဲ့ လူဦးေရဆုလာဘ္ပါ။ ႏုိင္ငံရဲ႔လူဦးေရအေနအထားအရ အလုပ္လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ Working age group မွာ အမ်ားဆံုးၿဖစ္ေနၿပီး ကေလးသူငယ္၊ အသက္(၆၀)ေက်ာ္ မွီခုိလူအုပ္စုမ်ားမွာ နည္းပါးေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒါဟာ ခုမွ စၿပီး တုိးတက္ေအာင္ၾကိဳးစားရမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံအတြက္ တကယ့္အခြင့္အလမ္းတစ္ခုလို႔ ေၿပာရင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခြင့္အလမ္းဆုိတာ အခြင့္အလမ္းသက္သက္ပဲ၊ အားသာခ်က္ ၿဖစ္မလာေသးပါဘူး။ တုိင္းၿပည္အတြက္ အားသာခ်က္အၿဖစ္ ေၿပာင္းလဲႏုိင္ဖု႔ိဆိုရင္ေတာ့ သူတုိ႔ေတြကို ဦးတည္တဲ့၊ ေကာင္းမြန္ခုိင္မာတဲ့မူ၀ါဒေတြ ခ်မွတ္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးႏုိင္ဖုိ႔ေတာ့ လိုပါတယ္။

၃။ ၂၀၃၀ သို႔သြားရာလမ္း

၂၀၀၀ၿပည္႔ႏွစ္မွာ ကမာၻနဲ႔တစ္၀ွမ္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖုိ႔ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ (၁၅)ႏွစ္စာ စီမံကိန္းတစ္ခုကို ကုလသမဂၢက ဦးေဆာင္ၿပီး ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ေထာင္စုႏွစ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈရည္မွန္းခ်က္မ်ား (Millennium Development Goals-MDG) ၿဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅မွာ သက္တမ္းၿပည္႔လုိ႔ ၿပန္သံုးသပ္ၾကတဲ့အခါ အဲဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြထဲမွာ ေအာင္ၿမင္တာလည္း ရွိသလို၊ ထင္သေလာက္ မေပါက္ေရာက္ခဲ့တာေတြလည္း ရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီ့အၿပင္ ယေန႔ကမာၻၾကီးမွာ စိန္ေခၚမႈအသစ္ေတြလည္း ရင္ဆုိင္လာရပါတယ္။ က်ားမခြဲၿခားဆက္ဆံမႈေတြ၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြာဟမႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြ၊ ေနာက္ ကမာၻၾကီးပူေႏြးလာမႈနဲ႔ ရာသီဥတုေၿပာင္းလဲမႈေတြ၊ ဒါေတြလည္း ထပ္ၾကံဳလာရတဲ့အခါမွာ ပိုၿပီး ရႈေထာင့္စံုတဲ့ စဥ္ဆက္မၿပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား (Sustainable Development Goals-SDG) ဆုိတာကို ၂၀၁၅ စက္တင္ဘာလမွာ ထပ္မံအတည္ၿပဳခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

သူ႔ကိုေတာ့ ၂၀၁၆ ကေန ၂၀၃၀ အထိ (၁၅)ႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ဆုိရင္ အရင္ဆံုးလုပ္ရမွာက ဒါေတြကို လူေတြအားလံုး သိေနဖုိ႔ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ယခုႏွစ္ ႏုိင္ငံတကာလူငယ္မ်ားေန႔မွာ ဒီေခါင္းစဥ္ကို သတ္မွတ္ေပးခဲ့တာ ၿဖစ္ပါတယ္။

၄။ SDG မွာ ဘာရည္မွန္းခ်က္ေတြပါသလဲ

SDG မွာ စုစုေပါင္း ရည္မွန္းခ်က္(၁၇)ခု ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီ(၁၇)ခုကို အေသးထပ္စိတ္ရရင္ ရည္မွန္းခ်က္စုစုေပါင္း ၁၆၉ ခု ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို ၿခံဳငံုၿပီး 5 P နဲ႔ ေၿပာလို႔ရပါတယ္။ People (လူသားေတြရဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈနဲ႔ ငတ္မြတ္မႈပေပ်ာက္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ က်ားမတန္းတူညီမွ်မႈရွိေရး)၊ Planet (ကမာၻေၿမၾကီး တည္တံ့ဖို႔) Prosperity (စီးပြါးေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔၊ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းေတြ မ်ားလာဖုိ႔) Peace (ၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ပဋိပကၡေတြ ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္သြားဖုိ႔) နဲ႔ Partnership (ကမာၻ႔ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ပိုအားေကာင္းလာဖုိ႔) ဆုိတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ေခါင္းစဥ္မွာ ပါတဲ့ ဆင္းရဲမြဲေတမႈပေပ်ာက္ဖုိ႔က ရည္မွန္းခ်က္နံပါတ္ (၁)ၿဖစ္ၿပီး စဥ္ဆက္မၿပတ္ သံုးစြဲမႈနဲ႔ထုတ္လုပ္မႈရွိဖို႔ ဆုိတာကေတာ့ ရည္မွန္းခ်က္နံပါတ္ (၁၂)ၿဖစ္ပါတယ္။

၅။ စဥ္ဆက္မၿပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ဆုိတာဘာလဲ

အေရးၾကီးမၾကီး မေၿပာခင္ စဥ္ဆက္မၿပတ္ (Sustainability) ဆုိတဲ့အဓိပၸါယ္ကို ရွင္းၿပလုိပါတယ္။ စဥ္ဆက္မၿပတ္ တုိးတက္ရမယ္ ဆုိတဲ့အခါ လူေတြက ဘယ္လိုနားလည္ၾကလဲဆုိေတာ့ ဥပမာ သစ္ခုတ္မယ္ဆုိပါစို႔၊ ဒီႏွစ္ကို သစ္တန္ခိ်န္ (၁၀၀၀)ထုတ္မယ္၊ ေနာက္ႏွစ္ကုိ တန္(၂၀၀၀)ထုတ္မယ္၊ ေနာက္ႏွစ္ (၃၀၀၀)၊ ဒါဆုိ စဥ္ဆက္မၿပတ္ တုိးတက္ေနတယ္၊ ဒီလိုထင္တတ္ၾကတယ္။

မဟုတ္ပါဘူး၊ တကယ္ေတာ့ စဥ္ဆက္မၿပတ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဆုိတာ လက္ရွိမ်ိဳးဆက္ရဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ကိုလည္း ၿဖည္႔ဆည္းေပးရင္း၊ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ေတြအေပၚလည္း မထိခုိက္ေစေအာင္ ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးကို စဥ္ဆက္မၿပတ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္တယ္ ေခၚတာပါ။ ဒီအဓိပၸါယ္ကို နားလည္ထားဖုိ႔ သိပ္အေရးၾကီးပါတယ္။

မႏွစ္ကဒဏ္ရာေတြေတာင္ ကုစားလို႔မၿပီးေသးဘူး၊ ဒီႏွစ္မွာလည္း ၿမန္မာႏုိင္ငံအႏွံ႔အၿပား ေရၾကီးမႈေတြ ၿဖစ္ေနၿပန္ပါၿပီ။ ဒါေတြဟာ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ စဥ္ဆက္မၿပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို အေလးမေပး၊ ဂရုမထားခဲ့ၾကၿခင္းရဲ႔ အက်ိဳးဆက္ပဲၿဖစ္ပါတယ္။ စဥ္ဆက္မၿပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈဆုိတာ လူမႈေရး၊ စီးပြါးေရးတင္မကဘဲ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ေရရွည္တည္တံ့ဖုိ႔ပါ ပါ၀င္ပါတယ္။

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို မထိန္းသိမ္းရင္ ဒီလိုသဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ ပိုပိုၿဖစ္လာမယ္၊ ၿဖစ္တာခ်င္းတူရင္ေတာင္ ဘယ္သူေတြ ပိုခံရမလဲဆုိ ဆင္းရဲတဲ့သူေတြ ပိုခံရမယ္၊ ဒီေတာ့ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ပိုကြာဟလာမယ္၊ လူမႈေရးမတည္ၿငိမ္မႈေတြ ၿဖစ္မယ္။ ဒါဆုိ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ပေပ်ာက္ဖို႔ဆုိတာလည္း ဘယ္လိုမွ မၿဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။

၆။ လူငယ္ေတြ ဘယ္လိုပါ၀င္ၾကမလဲ

ရုိးရုိးေလးပဲေတြးၾကည္႔ပါ၊ လူငယ္ေတြဟာ ဒီကမာၻမွာ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေတြအၾကာၾကီး ေနရဦးမယ့္လူေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြ အေကာင္အထည္ေပၚလာခဲ့ရင္ စံစားရမယ့္သူေတြက လူငယ္ေတြပဲၿဖစ္သလို၊ မေအာင္ၿမင္ခဲ့လုိ႔ ခံစားရမယ္ဆုိလည္း ဒီလူငယ္ေတြပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြ ေအာင္ၿမင္ဖုိ႔အတြက္ လူငယ္ေတြကုိယ္တုိင္ ဦးေဆာင္ပါ၀င္ၾကဖုိ႔လုိပါတယ္။

လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ စဥ္ဆက္မၿပတ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လူေတြရဲ႔အသိေတြ ၿမင့္လာေအာင္ ေၿပာၿပေပးလို႔ ရတယ္။ လူေတြရဲ႔အမူအက်င့္ေတြ ေၿပာင္းဖုိ႔အတြက္ Social campaign ေတြ ဦးေဆာင္လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ ၾကြပ္ၾကြပ္အိတ္ေလွ်ာ့သံုးဖုိ႔၊ ေရေခၽြတာဖုိ႔၊ အမိႈက္ေတြစနစ္တက် စြန္႔ပစ္ဖုိ႔ စတာေတြေပါ့။

ကုိယ္တစ္ဦးခ်င္းရဲ႔ အမူအက်င့္မ်ားလည္း ေၿပာင္းဖုိ႔လိုပါတယ္။ လူငယ္ေတြၾကားထဲမွာ လူမႈေရးတာ၀န္သိတာ (Social responsibility ရွိတာ)ကုိ ဂုဏ္ယူတတ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈမ်ိဳး ထြန္းကားလာေအာင္ ဦးေဆာင္ေၿပာင္းလဲေပးၾကရမယ္။ ေနာက္ထပ္တစ္ခုက စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းေတြကို သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းဖို႔ တြန္းအားေပးလို႔ရတယ္၊ ေစာင့္ၾကည္႔ၿပီး ေတာင္းဆုိလုိ႔ရတယ္။ အစုိးရကိုေရာပဲေပါ့။

၇။ အနာဂတ္ေခါင္းေဆာင္တဲ့လား

ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေၿပာေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ‘ယေန႔လူငယ္ေတြဟာ အနာဂတ္ရဲ႔ေခါင္းေဆာင္ေတြပါ’ တဲ့။ လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္က ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုမွာ ေၿပာသြားဖူးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အနာဂတ္က်မွ ေခါင္းေဆာင္ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ခုကတည္းက ကိုယ့္သက္ဆုိင္ရာ ေနရာအသီးသီးမွာ ဦးေဆာင္ၾကရမွာပါ တဲ့။

ဟုတ္ပါတယ္၊ အနည္းဆံုးေတာ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုခုမဟုတ္ေတာင္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။ ၿမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ပဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ ကမာၻၾကီးအတြက္ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ လူငယ္ေတြရဲ႔ အခန္းက႑ဟာ ဘယ္ေခတ္ကနဲ႔မွ မတူေအာင္ အေရးပါလာၾကပါၿပီ၊ အေရးလည္းေပးလာၾကပါၿပီ။

ဒီအခြင့္ေကာင္းကို လူငယ္ေတြ အမိအရ ဆုပ္ကုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ့္စိတ္ဓါတ္ေတြ ေၿပာင္းလိုက္ပါ။ လူငယ္ေတြဟာ အနာဂတ္က်မွ ဦးေဆာင္ဖုိ႔လိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ခုကတည္းက ဦးေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ‘ယေန႔လူငယ္၊ ယေန႔ေခါင္းေဆာင္’ ပါ။

 

ေဒါက္တာျဖိဳးသီဟ

Post Author: Ma Ma Lay