ဒစ္ဂ်စ္တယ္စီးပြားေရး

ဒစ္ဂ်စ္တယ္စီးပြားေရး *ဒီလို လုပ္ေနက်ပဲေလ* ဆိုတဲ့ ေျပာေနက်စကားကို က်ေနာ္တို႔ဆက္ ေျပာေနဦးမွာလား။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ စီးပြားေရး မွာ ေနာက္က က်န္ေနခဲ့မွာ ေသခ်ာေနပါၿပီ။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္စီးပြားေရး (Digital Economy) ဆိုတာ ဘာလဲ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ စီးပြားေရးဆိုတာ အလြယ္ေတာ့ Digital Computer Information and Communication Technology ကို အေျခခံတဲ့ စီးပြားေရးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အလြယ္ေျပာရရင္ေတာ့ ဂဏန္းေပါင္းစက္လို ဒစ္ဂ်စ္တယ္ စက္ကေလးမ်ိဳးေတြက အစ ကြန္ပ်ဴတာ၊ မိုဘိုင္းဖုန္း၊စမတ္ဖုန္း မ်ား အလယ္၊ အဲဒါေတြအားလုံးကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့ အင္တာနက္နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္လို ဗိုင္ဘာလို apps ေတြ အဆုံး ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ ထိေတြ႕ လို႔ မရတဲ့ ဥပေဒ […]

တကၠသိုလ္ကို ဘာေၾကာင့္ တက္ရသလဲ

ဘြဲ႕ တစ္ခုခု ရဖို႔၊ ပညာေရး ၿပီးဆုံးဖို႔၊ အလုပ္အကိုင္ေကာင္းဖို႔ ၊ အလုပ္ေကာင္းတစ္ခုရရွိဖို႔ စသည္ျဖင့္ ရည္႐ြယ္ခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ိဳးနဲ႔ပဲ တကၠသိုလ္တက္တက္၊ တကၠသိုလ္တက္ေရာက္တဲ့ ( ၄) ႏွစ္တာကာလဟာ လူ႔ဘဝအတြက္ တန္ဖိုးအရွိဆုံးအခ်ိန္၊ အလွပဆုံးအခ်ိန္နဲ႔၊ ပညာအရဆုံး အခ်ိန္အခါ ျဖစ္ပါတယ္။ တန္ဖိုးရွိရွိ အသုံးခ်တတ္မယ္ဆိုရင္ ဘဝတစ္ခုလုံးအတြက္ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ေကာင္း တည္ေဆာက္သြားႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္အခါေကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးၾကည့္ၾကရေအာင္ ၁။ ေက်ာင္းေနဘက္ ေကာလိပ္တက္တက္၊ တကၠသိုလ္တက္တက္ သင္နဲ႔သိကြၽမ္းမဲ့ အတန္းေဖၚ အတန္းဘက္၊ ေက်ာင္းေနေဖၚ ေက်ာင္းေနဘက္မ်ားဟာ သင့္ဘဝတစ္ခုလုံးအတြက္ အလြန္တန္ဖိုးရွိတဲ့ သူငယ္ခ်င္းမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေနရာစုံ၊ ေဒသစုံက ေရာက္လာၾကတဲ့သူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေနာင္တခ်ိန္မွာ နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ အထြဒ္အထိပ္ေရာက္ၾကမဲ့သူေတြ၊ ေအာင္ျမင္ၾကမဲ့ သူေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ […]

အခ်စ္စစ္

အခ်စ္စစ္ (၅)ႏွစ္အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကို ခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ နင္ေခါင္းကို ငဲ့ၿပီးမ်က္လုံးဝိုင္းေလးကို ပုတ္ခတ္ရင္း အဲ့ဒါ ဘာအဓိပၸါယ္လည္းလို႔ ငါ့ကိုေမးခဲ့တယ္။ (၁၅)ႏွစ္အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အက်ႌအနားစကို အဓိပၸါယ္မဲ့ လုံးေခ်ကစားရင္းေခါင္းေလးကို ငုံ႔ကာရွက္ေသြးေတြျဖာၿပီး နင္ၿပဳံးေနခဲ့တယ္။ (၂၀)ႏွစ္အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ ငါ့ပုခုံးထက္မွာေခါင္းေလးကိုမွီရင္း ငါေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာကိုစိုးတဲ့အလား ငါ့လက္ေမာင္းကို နင္တင္းတင္းေလးဖက္ထားခဲ့တယ္။ (၂၅)ႏွစ္အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။မနက္စာကိုျပင္ဆင္ရင္း ငါ့နဖူးကိုတခ်က္နမ္းၿပီး”သိပါတယ္…ထပါေတာ့လူပ်င္းေလးရယ္”လို႔ခ်စ္စႏိုးနဲ႔နင္ေျပာခဲ့တယ္။ (၃၀)အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။”တကယ္ခ်စ္ရင္ ႐ုံးဆင္းခ်ိန္ေလွ်ာက္မလည္နဲ႔၊မွာတဲ့ပစၥည္းေတြကိုလည္း ဝယ္ခဲ့ဖို႔မေမ့နဲ႔”လို႔ နင္ရယ္ၿပီးေျပာခဲ့တယ္။ (၄၀)အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ ပန္းကန္ေတြသိမ္းရင္း “ေကာင္းပါၿပီ.. ေကာင္းပါၿပီ ကေလးေတြကို စာျပလိုက္ပါဦး”လို႔္စိတ္မရွည္စြာေျပာခဲ့တယ္။ (၅၀)အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ သိုးေမႊးခ်ည္ကို ထိုးရင္း”တကယ္လား နင့္စိတ္ထဲမွာ.. နင့္စိတ္ထဲမွာ ငါ့ကို ေစာေစာ ေသေစခ်င္ေနတယ္မဟုတ္လား”လို႔ေျပာၿပီး တခစ္ခစ္နဲ႔နင္ရယ္ခဲ့တယ္။ (၆၀)အ႐ြယ္တုန္းက ငါနင့္ကိုခ်စ္တယ္လို႔ေျပာတယ္။ ငါ့လက္ေမာင္းကိုတခ်က္ထုရင္း “အဘိုးႀကီး…ေျမးေတြေတာင္ ႀကီးေနၿပီ […]

ခက္ခဲေသာအရာမ်ား

ခက္ခဲေသာအရာမ်ား ‘ပဏၰက’ဇာတ္ဝတၳဳေလးပါ။ တစ္ခါတုန္းက မဒၵဝမင္းႀကီးရဲ႕ မိဖုရားနဲ႔ ပုေရာဟိတ္ႀကီးရဲ႕ သားငယ္တို႔ နန္းေတာ္ထဲမွာ မ်က္လုံးခ်င္းဆုံမိၾကပါတယ္။ မ်က္လုံးခ်င္းဆုံမိတဲ့ အဲ့ဒီအခိုက္အတန႔္ေလးမွာပဲ ႏွစ္ဦးသားဟာ ေရွးအဆက္ဆက္က သံေယာဇဥ္ေတြ ကူးလူးယွက္တင္လို႔ ၿငိတြယ္သြားၾကေလသတဲ့ ။ ပုေရာဟိတ္သားဟာ အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ တမႈိင္မႈိင္ တေတြေတြ နဲ႔ အိပ္ရာထဲပဲလွဲေနေလေတာ့တယ္ မစားမေသာက္ ခ်စ္ျခင္းအပူမီးက ႏွိပ္စက္ေလေတာ့တယ္ ပုေရာဟိတ္ႀကီးလည္း အေၾကာင္းစုံသိေလေတာ့ မိုးထားတဲ့ သန္လ်က္ကို မေၾကာက္မ႐ြံ႕ သားေဇာနဲ႔ဘုရင္ကို အေၾကာင္းစုံေလွ်ာက္တင္ေလတယ္။ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္ တပါးျဖစ္တဲ့ မဒၵဝ ဘုရင္ႀကီးက ကဲ … ၇ ရက္ယူေစ ၇ ရက္ျပည့္ရင္ ျပန္ေပးပါ ဆိုၿပီး သူႏွစ္သက္ေသာ မိဖုရားအား ေပးအပ္လိုက္တယ္။ သို႔ေပသိ ပုေရာဟိတ္သားနဲ႔ မိဖုရားတို႔ဟာ ၇ ရက္လည္းေစ့ေရာ ထြက္ေျပးၾကပါေလေရာ ပုေရာဟိတ္ ႀကီးကေတာ့ […]

သေဘာထား

သေဘာထား ကိုယ့္အျမင္တစ္ခုတည္းနဲ႔ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို အဆုံးအျဖတ္ေပးခဲ့ရင္ ဘယ္အရာမွ သိပ္ျပည့္စုံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ့္သေဘာထားတစ္ခုတည္းနဲ႔ သူမ်ားကို သြားတိုင္းရင္ ဘယ္သူမွ သိပ္ျပည့္စုံမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ့္အလိုတစ္ခုတည္းနဲ႔ သူမ်ားကို သြားေတာင္းဆိုခဲ့မယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ သိပ္အဆင္ေျပမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ မ်က္စိသာ ေပတံလို သေဘာထားခဲ့ရင္ သူမ်ားကို မတိုင္းတာခင္မွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အရင္တိုင္းၾကည့္ပါ။ စိတ္ကိုသာ အေလးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ရင္ သူမ်ားကို မခ်ိန္တြယ္ခင္မွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ခ်ိန္တြယ္ၾကည့္ပါ။ သူမ်ားအျပစ္ကိုခ်ည္းရွာေဖြေနရင္၊ ကိုယ္ကေကာဘယ္ေလာက္ျပည့္စုံေနလို႔လဲ သူမ်ားအားနည္းခ်က္ခ်ည္း ၾကည့္ေနမယ္ဆိုရင္၊ ကိုယ္လည္း မွားယြင္းမူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ သူမ်ားကို ေတာက္ေရွာက္ အျပစ္ရွာေနတဲ့သူဟာ သူတစ္ပါးကို ျပသနာ အမ်ားႀကီးမေပးႏိုင္ေပမဲ့ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ဒုကၡတြင္းထဲေရာက္သြားႏိုင္တတ္တယ္။ သူမ်ားအားနည္းခ်က္ေတြကို ေတာက္ေရွာက္ေထာက္ၾကည့္ေနတဲ့သူဟာ သူတစ္ပါးကို အရွက္အမ်ားႀကီး မေပးႏိုင္ေပမဲ့ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ သိကၡာလုံးလုံးႀကီး […]

႐ိုးသားမႈ

႐ိုးသားမႈ တစ္ခါက အသံလႊင့္ဌာနတစ္ခုသည္ စီးပြားေရးနယ္ပယ္တြင္ ေအာင္ျမင္ေနေသာလူငယ္တစ္ဦးကို အင္တာဗ်ဴးေလသည္။ အင္တာဗ်ဴး၏ ေနာက္ဆုံးတြင္ ထုံးစံအတိုင္းေမးျမန္းသူက လူငယ္အား “ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ ဘယ္အရာက အေရးပါဆုံးလို႔ ထင္ပါသလဲ” ဟုေမးခဲ့သည္။ လူငယ္မွာ ခဏမွ်စဥ္းစားၿပီး အေျဖကို တိုက္႐ိုက္မေျဖဘဲ ေအာက္ပါ ပုံျပင္ကိုေျပာျပသြားခဲ့သည္။ “လြန္ခဲ့တဲ့(၁၂)ႏွစ္တုန္းက လူငယ္တစ္ဦးဟာ ေက်ာင္းၿပီးတာနဲ႔ ျပင္သစ္ကိုသြားၿပီး အလုပ္တစ္ဘက္ ေက်ာင္းတစ္ဘက္နဲ႔ ပညာဆက္သင္ခဲ့တယ္။ ျပင္သစ္ကိုေရာက္ၿပီး မၾကာဘူး သူဟာ ျပင္သစ္က ကားဂိတ္၊ ရထားဂိတ္ေတြမွာ လက္မွတ္စစ္ေတြ၊ လက္မွတ္ျပရတဲ့ ေနရာေတြ မရွိေၾကာင္း သတိျပဳမိတယ္။ ကားေပၚ ရထားေပၚမွာလဲလက္မွတ္စစ္ေတြ လာစစ္တာ အင္မတန္နည္းေၾကာင္း သတိထားမိျပန္တယ္။ တကယ္လို႔လာစစ္ခဲ့ရင္လဲ ဖမ္းမိမဲ့ကိန္းဟာ လူတစ္ေသာင္းမွာ တစ္ေယာက္ေတာင္မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ သူတြက္မိျပန္တယ္။ အဲလိုနဲ႔ သူဦးေႏွာက္ကို တစ္ခ်က္ကစားလိုက္ၿပီး ကားစီးတိုင္းသူဟာ လက္မွတ္ မဝယ္ဘဲ […]

မနောကံသည်ကာယကံထက်အပြစ်ကြီး၏

မေနာကံသည္ကာယကံထက္အျပစ္ႀကီး၏ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ နာဠႏၵၿမိဳ႕တြင္ သီတင္းသုံးေတာ္မူစဥ္ကလည္း ထိုကဲ့သို႔ အယူဝါဒ လြဲေခ်ာ္ၾကသူမ်ားႏွင့္ တရားစကား ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခဲ့ရသည္မ်ား ရွိ၏။ ထိုစဥ္က ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဒီဃတပႆီ အမည္ရွိသည့္ နိကဏၭ တိတၱိဆရာႀကီး၏ တပည့္ႏွင့္ ဆုံေတြ႕ကာ အယူဝါဒေရးရာမ်ား ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့၏။ ဒီဃတပႆီႏွင့္ ေတြ႕စဥ္ ျမတ္ဗုဒၶက သူ႔အား “တပႆီ… သင္တို႔ဆရာ နိကဏၭသည္ မေကာင္းမႈျပဳျခင္း၊ မေကာင္းမႈ ျဖစ္ျခင္းမ်ားသည္ အဘယ္မွ်ေသာ ကံမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပညတ္သတ္မွတ္ေပးသနည္း..” ဟု ေမးေတာ္မူလိုက္၏။ ဒီဃတပႆီက “အရွင္ေဂါတမ… နိကဏၭသည္ ကံကံဟု ပညတ္သတ္မွတ္မႈ မရွိ၊ ဒဏ္ဒဏ္ဟုသာ ပညတ္သတ္မွတ္ေလ့ရွိေၾကာင္း” ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထား၏။ ထိုအခါ ျမတ္ဗုဒၶက “ဒီဃတပႆီ သို႔ဆိုလွ်င္ သင္တို႔ဆရာ ေျပာသည့္အတိုင္း ဒဏ္ဟုဆိုလွ်င္ မေကာင္းမႈျပဳျခင္း၊ မေကာင္းမႈျဖစ္ျခင္း၌ အဘယ္မွ်ေလာက္ေသာ […]

လုပ္သက္ရင့္ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးရဲ႕ အေတြးအျမင္မ်ား

လုပ္သက္ရင့္ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးရဲ႕ အေတြးအျမင္မ်ား လုပ္သက္ အႏွစ္ သုံးဆယ္ခန႔္ ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦး ဟာ မိမိရဲ႕ အေတြ႕ အႀကံဳနဲ႔ အေတြးအျမင္မ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္းေရးခ်ထားပါတယ္။ ၁။ ကေလးကို “ထိုင္းအ ” သြားေစတဲ့ သြန္သင္ဆုံးမမူမ်ား အျပစ္ျမင္လြန္းျခင္း၊ ေနရာတကာ ဝင္႐ူပ္ျခင္း၊ ျပည့္စုံမူကို ေတာင္းဆိုလြန္းျခင္း၊ အမွတ္ျမင့္ျမင့္ကိုအေလးထားလြန္းျခင္း၊ အေဖနဲ႔ အေမ မတည့္ျခင္း၊ကေလးမ်ား ျပန္ေမးပိုင္ခြင့္မေပးျခင္း၊ ေနရာတိုင္းတြင္လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ ဝါသနာကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ လူႀကီးစကားနားေထာင္ရမယ္ဆိုတာကို အေလးေပးလြန္းျခင္း၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ တိုးတက္ေစလိုျခင္း၊ အသိရဲ႕ ကေလးမ်ား၊ အမ်ိဳးရဲ႕ ကေလးမ်ားထက္ထူးခြၽန္ေအာင္ တြန္းအားေပးျခင္း စသည္တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။ ၂။ အၿငိမ္မေနတတ္ျခင္း၊ အေဆာ့မက္ျခင္း အၿငိမ္မေနတတ္ျခင္း၊ အေဆာ့မက္ျခင္း တို႔ဟာ ကေလးမ်ားရဲ႕ ပင္ကိုယ္သဘာဝျဖစ္တယ္။ တစ္ထိန္းတည္း ထိန္းေနလို႔ မရပါဘူး။ […]

စိတ္ေနစိတ္ထား နဲ႔ ေပ်ာ္႐ႊင္မူ

စိတ္ေနစိတ္ထား နဲ႔ ေပ်ာ္႐ႊင္မူ မ်က္မျမင္မ်ားက ေျပာၾကတယ္။ ျမင္ႏိုင္ျခင္းဟာ အႀကီးမားဆုံး ဘဝေပ်ာ္႐ႊင္မူ၊ သူဆင္းရဲမ်ားက ေျပာၾကတယ္။ ပိုက္ဆံရွိျခင္းဟာ အႀကီးမားဆုံးေသာ ဘဝေပ်ာ္႐ႊင္မူ၊ သူေတာင္းစားမ်ားက ေျပာၾကတယ္။ ထၼင္းနပ္မွန္ေအာင္ စားရရင္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ဘဝေပ်ာ္႐ႊင္မူအသဲအသန္လူနာမ်ားက ေျပာၾကတယ္။ အသက္ရွင္ႏိုင္ျခင္းကိုက အႀကီးမားဆုံး ေပ်ာ္႐ႊင္မူမသန္စြမ္းသူမ်ားက ေျပာၾကတယ္။ ပုံမွန္သြားလာႏိုင္ျခင္းဟာ အႀကီးမားဆုံးေသာ ဘဝေပ်ာ္႐ႊင္မူသူတို႔ တေတြ အလိုျပည့္ၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူတို႔ အၾကာႀကီး မေပ်ာ္႐ႊင္လိုက္ၾကပါ။ ရွိၿပီးသားဟာထက္ ပိုပို လိုခ်င္လာလို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘဝ ေပ်ာ္႐ႊင္မူ အစစ္ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ေပ်ာ္႐ႊင္မူ ဆိုတာ စိတ္ေနစိတ္ထား တစ္မ်ိဳးျဖစ္သလို၊ ပီတိေက်နပ္မူ တစ္မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုးထြင္းသိျမင္မူ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သလို၊ ေလဒဏ္မိုးဒဏ္ ၾကားက စိတ္ၿငိမ္သက္မူ တစ္မ်ိဳးလည္း […]

ႏို႔ဆီခြက္ပုံျပင္

ႏို႔ဆီခြက္ပုံျပင္ ထိုတိုင္းျပည္သည္ ဆန္ေရ စပါးေပါမ်ားႂကြယ္ဝ သယံ ‘ဇာတမ်ားလည္း ထြက္ရွိပါ၏။ လူခြၽန္လူေကာင္းမ်ားလည္း ေနထိုင္ပါသည္။ သို႔ ေသာ္ ထိုတိုင္းျပည္သည္ဘယ္ေသာ အခါမွ တိုး တက္မႈမရွိခဲ့။ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္ ျမားစြာ တလည္လည္ႏွင့္ တိုးတက္ဖြယ္ရာ ဘာမွ မရွိျဖစ္ေနေလေတာ့ သည္။ ပညာရွင္မ်ားက တီထြင္မႈမျပဳ၍ မဟုတ္။ တီထြင္ၾက၏။ထိုတီထြင္ သမွ်ကိုလည္း ေရေျမ့ သနင္းႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား က ‘ျပည္သူ႔ဘ႑ာ’ အျဖစ္သိမ္းပိုက္၏။ ထိုအခါ ျပည့္ ရွင္ႏွင့္ အေပါင္းပါ ဝန္မင္းမ်ား မွာ ျပည္သူမ်ားျဖစ္ၾက၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူ႔ဘ႑ာမွာ ျပည္ သူျဖစ္ေသာ မင္းႏွင့္တပည့္ေက်ာ္ မ်ားပိုင္ၾက၏။ ရွိရွိသမွ်သယံဇာတ မ်ား သိမ္းေသာအခါ မင္းႏွင့္ အေပါင္းပါမ်ားမွာ အာဏာရွင္မ်ား ျဖစ္ ၿပီး သူတို႔ပင္ […]