ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားသမိုင္း(ပဲခူး)

ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားသမိုင္း(ပဲခူး) ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ တန္ခိုးႀကီးဘုရားမ်ားအနက္ တစ္ဆူအပါအဝင္ျဖစ္၍ သင္တိုင္းေစတီေခၚ မကိုဋ္ေစတီမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ပဲခူးၿမိဳ႕၏ အေရွ႕ပိုင္း ဟသၤာကုန္းအစုတြင္ အေနာက္ဖက္ဆုံးက်ေသာ ပဲကူး၊ သုဒႆ န၊ မင္းသီတ၊ မရင္သိႏၷ၊ မေဝါ ဟူ၍ ေခတ္အလိုက္ အမည္ေျပာင္းခဲ့ေသာ ကုန္းငယ္ေပၚ၌ ေရႊေမာ္ေဓာေစတီတည္ရွိသည္။ ယခုအခါ၌မူ ထိုကုန္းကို ေရႊေမာ္ေဓာကုန္းဟု အေခၚမ်ားသည္။ ေရႊေမာေဓာဘုရားသည္ ပဲခူး(မြန္ဘာသာျဖင့္ ဗေဂါ)ၿမိဳ႕၏ က်က္သေရေဆာင္၊ ပဲခူးနယ္တစ္ဝိုက္တြင္ အထင္ရွားဆုံး သာသနိက အေဆာက္အအုံ တစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုဘုရားသည္ ပဲခူးေဒသ၏ ဘာသာေရး သက္တမ္းတစ္ေလၽွာက္တြင္ အဓိကက်ေသာ သာသနိကအေမြႏွစ္ျဖစ္ေပသည္။ မူရင္းဘုရားသမိုင္း ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္သမိုင္းႏွင့္ ဆင္ဆင္တူသည္။ ကုန္သည္ညီေနာင္ႏွစ္ဦး(တဖုႆ ႏွင့္ ဘလိက မဟုတ္ပါ။)က ျမတ္စြာဘုရားထံမွ ဆံေတာ္ႏွစ္ဆူပင့္ေဆာင္လာၿပီး ပဲခူးေဒသမွာ ေစတီတည္ထား ဌာပနာခဲ့ၾကပါသည္။ ဘုရားသမိုင္းသည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားေနေပခဲ့ေသာ္လည္း […]

ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္သမိုင္း (ပုဂံ)

ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္သမိုင္း (ပုဂံ) ေညာင္ဦးၿမိဳ႕မွ အေနာက္ေတာင္ ယြန္းယြန္း၊ မိုင္၀က္ခန္႔ ဧရာဝတီျမစ္ကမ္းနဖူးရွိ ေပ(၇၅၀)ေက်ာ္ခန္႔ ရွည္လ်ားက်ယ္၀န္းေသာ မဟာရံတံတိုင္းႀကီးႏွင့္ ဉာဏ္ေတာ္ေပ (၁၆၀)၊ ဖိနပ္ေတာ္အက်ယ္ေပ (၁၆၀)ပမာဏရွိကာ ေရႊေရာင္၀င္းလ်က္ တင့္တယ္ၾကည္ညိဳဖြယ္ တည္ရွိေလသည္။ သမိုင္း ပုဂံျပည့္ရွင္ အေနာ္ရထာမင္းလက္ထက္တြင္ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၏ဘုရင္ ပထမ၀ိဇယဗာဟု မင္းၾကီး၏ အကူအညီေတာင္းျခင္းေၾကာင့္ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား၊ ပိဋကတ္သုံးပုံ က်မ္းစာမ်ားႏွင့္ ဆင္ျဖဴေတာ္တစ္စီးတုိ႔ကုိ အကူအညီေပးခဲ့သည္။ ပထမ ၀ိဇယဗာဟုမင္းကလည္း အေနာ္ရထာမင္း၏ ေက်းဇူးကုိတုံ႔ျပန္ေသာ္အားျဖင့္ ျမတ္စြာဘုရား၏ စြယ္ေတာ္ပြားကုိ အေနာ္ရထာမင္းထံ ဓမၼလက္ေဆာင္ျပန္လည္ ေပးပုိ႔ခဲ့သည္။ အေနာ္ရထာမင္းၾကီး သည္ စြယ္ေတာ္ျမတ္ကုိ နန္းေတာ္ေရွ ႔ ရတနာျပႆ ဒ္တြင္ ကိန္း၀ပ္ေစၿပီး ပူေဇာ္ ၀တ္ျပဳခဲ့သည္။ ထုိအခါ မင္းဆရာျဖစ္ေသာ ရွင္အရဟံမေထရ္က သတၱ၀ါအားလုံး ကုိးကြယ္ႏုိင္ေစရန္ ေစတီတည္ပါဟု မင္းၾကီးအား […]

အာနႏၵာဘုရားသမိုင္း

အာနႏၵာဘုရားသမိုင္း အာနႏၵာဘုရားကို ပုဂံေခတ္ က်န္စစ္သားမင္း(1084–1113)လက္ထက္ AD(1090) တြင္ တည္ထားေတာ္မူခဲ့သည္။ က်န္စစ္သား မင္းလက္ထက္တြင္ ဟိမဝႏၱာေတာရွိ နႏၵမူလိႈဏ္ဂူမွ ရဟႏၱာမ်ား ပုဂံျပည္သို႔ ၾကြေရာက္ေတာ္မူလာၾကသည္။ ထိုရဟႏၱာအရွင္သူျမတ္မ်ား၏မိန္႔ၾကားခ်က္အတိုင္း နႏၵမူလိႈဏ္ဂူကို သေဘာက်ကာ နႏၵမူလိႈဏ္ဂူကဲ့သို႔ အာနႏၵာေစတီေတာ္ကို တည္ထားေတာ္မူေစခဲ့ပါသည္။ အာနႏၵာေစတီသည္ ဂူပုထိုး(Temple) ပံုစံျဖင့္ တည္ထားေတာ္မူေသာေစတီေတာ္ျဖစ္ပါသည္။ အလ်ား(၁၆၈)ေပျမင့္ ၿပီး၊ အနံတစ္ဖက္လၽွင္(၂၈၉)ေပ ရွိသည္။ အာနႏၵာေစတီေတာ္တြင္ ဘုရားဆင္းတုေတာ္၊ ဓာတ္ေတာ္၊ ေမြေတာ္မ်ားႏွင့္ ေရႊ၊ ေငြ၊ ေကၽာက္သံပတၲျမားမ်ားထည့္သြင္းကာ ဌာပနာထားသည္။ အာနႏၵာေစတီေတာ္ပရဝုဏ္ အတြင္း အေရွ႕၊ အေနာက္၊ ေတာင္၊ ေျမာက္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာတြင္ မုခ္ဦး တစ္ခုစီျဖင့္ မုခ္ဦး(၄)ခုရွိသည္။ အလယ္မ႑ိဳင္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာတြင္ ပြင့္ေတာ္မူၿပီးေသာ ဘုရားေလးဆူအား ရည္မွန္းကာ ဘုရားေလးဆူကို တည္ထား သည္။ ဘုရားတစ္ဆူလၽွင္ […]

ဗုဒၶဘာသာသည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ဘီစီ ၅၈၈ ကပင္စတင္ပြင့္ထြန္း ေပၚေပါက္ခဲ့ေျကာင္း

ဗုဒၶဘာသာသည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ဘီစီ ၅၈၈ ကပင္စတင္ပြင့္ထြန္း ေပၚေပါက္ခဲ့ေျကာင္း ဗုဒၶဘာသာသည္ မဂ္ဖိုလ္ နိဗၺာန္အက်ိုး၊ တမလြန္အက်ိုးမ်ားသာမက မ်က္ေမွာက္ဘဝႀကီးပြားေရးအတြက္ က်င့္ႀကံရမည့္ ေအာင္ျမင္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ မိသားစုေရး၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးစသျဖင့္ အေျကာင္းအရာစံုလွ၏။ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ သူကိုယံုျကည္သူမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ မယံုျကည္သူမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ေမတၱာထားေသာ လူသတၱဝါ တို့အား ဒုကၡအေပါင္းမွကယ္တင္ေသာ ေမတၱာဘုရား ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာသည္ ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္းသဖြယ္ျဖစ္ေန၍ ဗုဒၶဘာသာကို ျမန္မာ့ယဉ္ေက်းမႈ၏ ေရေသာက္ျမစ္ဟုလည္း တင္စားေခၚဆိုၾကသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္ ဘီစီ ၅၈၈ ကပင္ စတင္ ပြင့္ထြန္း ေပၚေပါက္ခဲ့ေျကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ အတည္ျပု မွတ္သားနိုင္ပါသည္။ . ျမန္မာ့ဗုဒၶသာသနာေတာ္အစ- တဖုႆ နွင့္ ဘလႅိကဟုလည္းေကာင္း ျမန္မာ့ဗုဒၶသာသနာအစ- ေရႊတိဂံု က […]

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔နွင့္ပြဲေတာ္မ်ား

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔နွင့္ပြဲေတာ္မ်ား ျမတ္စြာဘုရားက တာ၀တိ ံသာ နတ္ျပည္မွာ နိမၼိတ ရုပ္ပြားေတာ္ ကိုယ္စား ထားခဲ့ၿပီး အဘိ ဓမၼာ တရားေတာ္ အက်ယ္ကို ၀ါတြင္း သံုးလ ပတ္ လံုးေဟာၾကားေတာ္ မူၿပီး တရားစစ္သူၾကီး ရွင္ သာရိပုတၱရာ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ၾကီးကို အဘိဓမၼာ တရားေတာ္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကို တခ်ိန္ တည္းမွာ ေဟာၾကား သင္ျပ ေတာ္ မူၿပီး သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႕မွာ လူ႕ျပည္ကို ျပန္ဆင္း ခဲ့တဲ့ အထိမ္း အမွတ္ အေနနဲ႕ သီတင္းကၽြတ္ လျပည့္ေန႕ကို အဘိဓမၼာ အခါေတာ္ေန႕ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေခၚေ၀ၚ ခဲ့ၾကပါသည္္။ အဘိဓမၼာ တရားေတာ္ အက်ယ္ဟာ အလြန္ ရွည္လ်ား မ်ားျပားတဲ့ အတြက္ ၀ါတြင္း သံုးလ […]

အဘိဓမၼာ အခါေတာ္ေန႕

အဘိဓမၼာ အခါေတာ္ေန႕ သီတင္းကြ်တ္လ သည္ ျမန္မာတို ့၏ ၁၂ လရာသီတြင္ သတၱမ ေျမာက္လၿဖစ္ၿပီး ၀ါတြင္းကာလ၏ ေနာက္ဆံုးလၿဖစ္ပါသည္။ရာသီခြင္မွာ တူရာသီ ၿဖစ္ၿပီး အႆ၀တီၾကယ္ ႏွင့္ လမင္း တို ့စန္းယွဥ္ကာ မြန္းတည့္ၾကသည္။ ဤရာသီ၏ ပန္းမွာ ၾကာၿဖဴပန္း (Nymphaea Lotus) ၿဖစ္ပါသည္။ ယင္းတို႔ကိုပင္ မနဳႆေဗဒ (Athropology) သေဘာအရလူ႔ယဥ္ေက်းမွဳသမိုင္းေၾကာင္းတစ္ခု အျဖစ္ ျမင္နိဳင္ၾကပါသည္။ သီတင္းကြ်တ္လကို ေရွးၿမန္မာေက်ာက္စာမ်ား၌ `သႏ ၱဴလ´ ဟုေရးထိုး ၾကသည္။ ခ်ိန္ခြင္ပံု ၾကယ္တာရာ နကၡတ္တို ့ စုေ၀းေသာမိုးကာလဟုလည္းေကာင္း၊ေတာင္သူလယ္သမား တို႕ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာစပါးပင္မ်ား သန္စြမ္းစြာေထာင္မတ္ေသာလဟုလည္းေကာင္း ပညာရိွမ်ား ဖြင့္ဆိုၾကပါသည္။ ျမန္မာတို႔သည္ စိတ္ရင္းရိုးသားတည္ၾကည္ၾကသူမ်ား ၿဖစ္သည္ႏွင့္အညီ စစ္မွန္ေသာဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ သိကၡာကာမ၊ ဂႏၳကာရက၊ ပရိယတၱိ၀ိသာရဒ၊ လဇၨီေပသလ စသည့္တစ္ျဖာ ဂုဏ္ေ၀ျဖာသည့္ သာသနာျပဳ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းခ်စ္ […]

ဘဝအတြက္ဘာသာ၊ ဘာသာအတြက္ဘဝ

ဘဝအတြက္ဘာသာ၊ ဘာသာအတြက္ဘဝ ကိုယ္ သည္ေဆာင္းပါးကိုေရးေနခ်ိန္မွာ “ဆရာေတာ္ ဒီအေရးမွာ တပည့္ေတာ္တို႔ တခုခုလုပ္ရမယ္” ဟု မခ်ိတင္ကဲဆိုလာသူက ဘတ္ဖဲ လိုးၿမိဳ႕ေရာက္ေနသည့္ ညီေမာင္ “အရွင္မ႑လ” ပင္။ ငယ္သူတို႔ရင္ဝယ္ မီဒီယာေတြကတဆင့္ မီးတို႔ကူးေပလိမ့္၊ အပူတို႔ ဟပ္ေပလိမ့္။ ကိုယ္သည္ပင္ နယူးေယာက္ရိွ “သာသနာ့ဥေသ်ာင္” က ဥကၠဌေထရ္ကို သေဘာထားထုတ္ျပန္ဖို႔ ၾကားစမွာပင္ ေလွ်ာက္ၾကားခဲ႔ၿပီေလ။ အမိေျမ၊ ရခိုင္ေဒသက ၿငိမ္းေလၿပီးစမီးသည္လည္း ငယ္သူတို႔ရင္ဝယ္ ျပန္လည္ႏိုးေကာင္းေနေပလိမ့္။ ထိုအေၾကာင္းသည္ ႏွလံုးသြင္းၿမဲ ေမတၱာကမၼ႒ာန္းကို ေျခာက္ေသြ႔ေကာင္း ေျခာက္ေသြ႔သြားေစေပလိမ့္။ ညီေတာ္၊ ေနာင္ေတာ္တို႔ သီတင္းသံုးရာ ေက်ာင္းဝိဟာတို႔ မီးရိွဳ႕ခံရသတဲ့၊ ကိုးကြယ္ရာ အဖျမတ္စြာ၏ ကိုယ္စားေတာ္ရုပ္ထုရုပ္ပြားတို႔သည္လည္း မီးသင့္ခံေတာ္မူၾကရသတဲ့။ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ရာ၊ သံုးရာခန္႔ရိွ ေက်ာင္းဗိမာန္အေမြအႏွစ္ အေဆာက္အဦတို႔သည္လည္း ဆံုးရံွဳးရၿပီတဲ့။ သာသနာရိပ္၊ ဘာသာရိပ္၌ […]

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ (Religion) မဟုတ္ ( ကိုးကြယ္ျခင္း ႏွင့္ က်င့္သံုးျခင္း )

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ (Religion) မဟုတ္ ( ကိုးကြယ္ျခင္း ႏွင့္ က်င့္သံုးျခင္း ) ဇာတံ သရဏေတာ ဘယံ-ကိုးကြယ္ရာမွ ေဘး ျဖစ္တတ္သည္-ဟူေသာ ဗုဒၶစကားေတာ္အရ သတၱ၀ါမ်ားစြာတို႔သည္ ကိုးကြယ္မွား၍ ေဘးဒုကၼမ်ားစြာ ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ေရာက္ေနၾကသည္။ ေရာက္ၾကလိမ့္ဦးမည္။ သတၱ၀ါမ်ားစြာတို႔သည္ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ အျဖာျဖာကို လိုလားေတာင့္တေသာေၾကာင့္လည္း ကိုးကြယ္ရာ ရွာၾကသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္တခုခုျဖင့္ ျခိမ္းေျခာက္ခံရေသာေၾကာင့္လည္း ကိုးကြယ္ရာ ရွာၾကသည္။ ကိုးကြယ္ရာ ရေသာအခါ ထိုကိုးကြယ္ရာက ခ်မ္းသာစည္းစိမ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေပးလိမ့္မည္ဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ၾကသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္ကို ကာကြယ္ေပးလိမ့္မည္ဟူ၍လည္း ယံုၾကည္ၾကသည္။ သစ္သီးစားခ်င္သူသည္ သစ္ပင္ေပၚမတက္ဘဲ သစ္ပင္ေအာက္ ထိုင္၍ သစ္ပင္ကို ရွိခိုးဆုေတာင္းျခင္းျဖင့္ သစ္သီး မစားရေပ။ သစ္ပင္ေပၚတက္မွ သစ္သီးစားရမည္ ျဖစ္၏။ ဒီဘက္ကမ္းမွ ျမစ္ကို ျဖတ္၍ ဟိုဘက္ကမ္း […]

ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာသာမဟုတ္ဘူး

ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာသာမဟုတ္ဘူး “ငါဘုရားရဲ႕ တရားေတြကို ေတြးၾကံႏိုင္စြမ္းရွိသူေတြပဲ သိႏိုင္မယ္” ( ဗုဒၶ) က်မက ဘာသာတရား ကိုင္း႐ွိဳင္းလွတယ္မဟုတ္၊ ဗုဒၶတရားကိုပဲ က်င့္ၾကံတယ္လို႔ ေျပာမိတိုင္းေမးခြန္းေပါင္းမ်ားစြာ ျပန္လာေလ့ရွိတယ္။ ကမာၻ ေပၚမွာ ဗုဒၶတရားကို ဘာသာ တရပ္လို႔ အမ်ားက သတ္မွတ္ထားေပမယ့္ က်မအတြက္ေတာ့ ဒီလို မဟုတ္ဘူး။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဆိုရရင္၊ ဒီတရားအေၾကာင္းကို ဘာမွမသိခင္၊ ဒီ အေတြးအျမင္နဲ႔ ထံုးထမ္းေတြကို အတြင္းက်က် မေလ့လာမိခင္ေတာ့ က်မလည္း ဒီလိုပဲ ထင္ခဲ့တယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ “ဘာသာ” ဆိုတာကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ရရင္ “ယံုၾကည္၊ ကိုးကြယ္ရာ စနစ္ တခု” နဲ႔ “လူသာမာန္ မဟုတ္၊ တန္ခိုးရွင္ ဘုရားသခင္ကို ယံုၾကည္မွဳ” ဆိုရမယ္။ အိႏၵိယနဲ႔ နီေပါကို […]

ျမတ္စြာဘုရားဟာ agnostic ေရာ မဟုတ္ပါလား

ျမတ္စြာဘုရားဟာ agnostic ေရာ မဟုတ္ပါလား ေမး.. ျမတ္စြာဘုရားဟာ agnostic ေရာ မဟုတ္ပါလား။ ျမတ္စြာဘုရားဟာ agnostic နဲ႔ ဘာလို႔ မတူရတာလဲ။(ေမး..ဦးသိန္းေဇာ္ျမင့္) ေျဖ..ဒီေမးခြန္းမွာလည္း agnosticဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ အဂၤလိပ္စကားလုံးတစ္လုံးျဖစ္ၿပီး ျမန္မာလို ရွင္းျပမွပဲ ေဆြးေႏြးလို႔ ရပါတယ္။ Agnostic ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဂရိဘာသာမွ “a” (မျဖစ္), “gnosis” (သိျခင္း) ႏွင့္ “-tic” (သူ) အပိုင္း သုံးပိုင္းအျဖစ္ သိရပါတယ္။ ျမန္မာလို အလြယ္ဘာသာျပန္ရင္ “သိေသာသူမဟုတ္”လို႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။ သို႔ေသာ္ agnostic စကားလုံးရဲ႔ အဓိပၸါယ္မွာ “အမွန္အစစ္ကို သိလို႔ မရ” ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာအစုိးရမွ ထုတ္ေဝထားတဲ့ အဂၤလိပ္-ျမန္မာအဘိဓာန္မွာ “ကခၤါဝါဒီ”လို႔ ျပန္ပါတယ္။ ဟိုး […]